Matematiksel (Aritmetik) Operatörler

Toplama ( + )

İki değeri birbiriyle toplamak veya birleştirmek için kullanılan + sembolüdür. Bu operatör ile sayısal değerler toplanır. Eğer değerler arasında en az bir tane string var ise string olarak birleştirilir. Örnek.

alert(19 + 23); // sonuç number: 42
alert(19 + '23'); // sonuç string: '1923'
alert(19 + '23 TR'); // sonuç string: '1923 TR'
alert('19' + '23'); // sonuç string: '1923'

+ operatörü değişkeni sayıya dönüştürmek için de kullanılır. Sayısal olamayacak verileri dönüştürüp NaN değeri üretir. Örnek.

let sayi1 = '2023';
let sayi2 = '1923';
let fark = +sayi1 + +sayi2; //2023 + 1923
alert(fark); // Number tipinde 3946 değeri.
alert( +('Bindokuzyüzyirmiüç') ); // Number tipinde NaN değeri.

Çıkarma ( - )

İki değeri birbirinden çıkarmak için kullanılan - sembolüdür. Eğer öğeler sayısal olabilecek değer içeriyorsa dönüştürüp işlemi yapar. Eğer öğelerden en az biri sayısal olamayacak değer içeriyorsa NaN değeri üretir. Örnek.

alert(2023 - 1923); // sonuç number: 100
alert(19 - '23'); // sonuç number: -4
alert(19 - '23 TR'); // sonuç number: NaN

String tipini negatif olarak number tipine dönüştürmek için de - operatörü kullanılabilir. Örnek.

let sayi1 = '2023';
let sayi2 = '1923';
let fark = -sayi1 - -sayi2; // -2023 - (-1923)
alert(fark); // Number tipinde -100 değeri.
alert( -('Bindokuzyüzyirmiüç') ); // Number tipinde NaN değeri.

Çarpma ( * )

İki değeri çarpmak için kullanılan * sembolüdür. Eğer öğeler sayısal olabilecek değer içeriyorsa dönüştürüp işlemi yapar. Eğer öğelerden en az biri sayısal olamayacak değer içeriyorsa NaN değeri üretir. Örnek.

alert(12 * 12); // sonuç number: 144
alert(12 * '12'); // sonuç number: 144
alert(12 * '12 TR'); // sonuç number: NaN

Bölme ( / )

İki değeri bölmek için kullanılan / sembolüdür. Eğer öğeler sayısal olabilecek değer içeriyorsa dönüştürüp işlemi yapar. Eğer öğelerden en az biri sayısal olamayacak değer içeriyorsa NaN değeri üretir. Örnek.

alert(100 / 10); // sonuç number: 10
alert(100 / '10'); // sonuç number: 10
alert(100 / '10 TR'); // sonuç number: NaN

Üs Alma ( ** )

İlk değeri taban ikinci değeri üs olarak kullanan ** sembolüdür. Eğer öğeler sayısal olabilecek değer içeriyorsa dönüştürüp işlemi yapar. Eğer öğelerden en az biri sayısal olamayacak değer içeriyorsa NaN değeri üretir. Örnek.

alert(10 ** 3); // sonuç number: 1000
alert(10 ** '3'); // sonuç number: 1000
alert(100 ** '3 TR'); // sonuç number: NaN

Mod Alma (Kalan) ( % )

İlk değeri bölünen ikinci değeri bölen olarak kullanan % sembolüdür. Eğer öğeler sayısal olabilecek değer içeriyorsa dönüştürüp işlemi yapar. Eğer öğelerden en az biri sayısal olamayacak değer içeriyorsa NaN değeri üretir. Örnek.

alert(10 % 3); // sonuç number: 1
alert(10 % '3'); // sonuç number: 1
alert(10 % '3 TR'); // sonuç number: NaN

Artırma ( ++ )

Sadece sayısal olabilecek değişkenleri bir artırmak için kullanılan ++ sembolüdür. Sadece değişken isimleriyle kullanılabilir doğrudan değer ile kullanılamaz. Önden artırım ve sonradan artırım olarak iki türü mevcuttur.

Sonradan artırım kullanımında okunduktan sonra artırım yapar ve bir sonraki okumada değeri artmış olur. Örnek.

// Sonradan artırım
let sayi = 9;
alert(sayi++); // Önce sayi:9 çıktısı verdi ardından artırım yaptı.
alert(sayi); // Artık sayı 10 olarak çıktı verir.

Önden artırım kullanımında okunmadan hemen önce artırım yapar ve ilk okumada değeri artmış olur. Örnek.

// Önden artırım
let sayi = 9;
alert(++sayi); // Önce artırım yaptı sonra okuma yaptı 10 olarak çıktı verdi.

Number tipine dönüştürülebilecek diğer tipleri de dönüştürüp işlemi yapar. Örnek.

let sayi1 = '9'; // String
let sayi2 = '19'; // String
let toplam = ++sayi1 + sayi2++; // sayi1: 10, sayi2: 19 Sonuç:29
alert(toplam); // 29 çıktısı verir.
alert(sayi2); // Sonradan artırım sonraki okumada değer artırır: 20

Azaltma ( -- )

Sadece sayısal olabilecek değişkenleri bir azaltmak için kullanılan -- sembolüdür. Sadece değişken isimleriyle kullanılabilir doğrudan değer ile kullanılamaz. Önden azaltma ve sonradan azaltma olarak iki türü mevcuttur.

Sonradan azaltma kullanımında okunduktan sonra azaltma yapar ve bir sonraki okumada değeri azaltmış olur. Örnek.

// Sonradan azaltma
let sayi = 11;
alert(sayi--); // Önce sayi:11 çıktısı verdi ardından azaltma yaptı.
alert(sayi); // Artık sayı 10 olarak çıktı verir.

Önden azaltma kullanımında okunmadan hemen önce azaltma yapar ve ilk okumada değeri azalmış olur. Örnek.

// Önden azaltma
let sayi = 11;
alert(--sayi); // Önce azaltma yaptı sonra 10 olarak çıktı verdi.

Number tipine dönüştürülebilecek diğer tipleri de dönüştürüp işlemi yapar. Örnek.

let sayi1 = '11'; // String
let sayi2 = '21'; // String
let toplam = --sayi1 + sayi2--; // sayi1: 10, sayi2: 21 Sonuç:31
alert(toplam); // 31 çıktısı verir.
alert(sayi2); // Sonradan azaltma sonraki okumada değer azaltır: 20

Javascript işlem önceliğine göre işlemleri yapar. Javascriptte matematiksel işlemler güvenlidir. Tip hatası olsa bile NaN değeri üretir.